Algemeen Commandant Geneeskundige Zorg

In geval van een ramp of crisis is er één persoon die in de geneeskundige kolom het overzicht bewaart: de Algemeen Commandant Geneeskundige Zorg (ACGZ). Vanaf het moment dat een situatie wordt opgeschaald naar GRIP 2 neemt de ACGZ plaats in het Regionaal Operationeel Team (ROT). Charlotte Staessens vervult deze rol binnen onze crisisorganisatie. Wij vroegen haar wat ze dan precies doet.

“ACGZ is een piketfunctie. Dit betekent dat ik dit doe naast mijn fulltime baan. In deze piketfunctie ben ik verantwoordelijk voor de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening tijdens een crisis. Ik bewaak hierbij de processen binnen de acute- en publieke gezondheidszorg” , legt Charlotte uit. Bij publieke gezondheidszorg kun je denken aan infectieziektebestrijding, medische milieukunde, onderzoek na rampen en psychosociale hulpverlening. Daarvoor zoekt ze afstemming met de crisiscoördinator van de GGD. Samenwerken is zeer belangrijk in deze functie. Charlotte: "Ook werk ik nauw samen met de Officier van Dienst Geneeskundig (OvD-G). De OvD-G is de oren en ogen in het veld en coördineert ter plekke de geneeskundige hulpverlening. Ik kijk vooral naar de omgevingseffecten en langere termijn, afgestemd met mijn multidisciplinaire collega's in het ROT.”

Zorgcontinuïteit

Een belangrijk deel van het werk draait om het waarborgen van zorgcontinuïteit. Charlotte legt uit wat dit is: “Zelfs bij grote incidenten moet de zorg doorgaan. Stel dat de A58 door een ongeval helemaal vaststaat en ambulances er niet doorheen kunnen, dan moeten we in actie komen. We waarschuwen de Regionale Ambulancevoorziening Zeeland en schakelen als het nodig is de politie in voor begeleiding. Zo zorgen we dat er altijd een plan B is. En slachtoffers op tijd de hulp krijgen die ze nodig hebben.”

Van droom naar praktijk

Charlotte twijfelde ooit om geneeskunde te studeren, maar miste volgens eigen zeggen het juiste vakkenpakket. Ze begon bij Veiligheidsregio Zeeland binnen team vakbekwaamheid om collega’s te trainen en op te leiden. Haar interesse in de zorg verdween echter nooit. Doordat ze bij de VRZ weer in contact kwam met de zorg begon het te kriebelen. “Via mijn werk in de crisisorganisatie kon ik toch de medische kant op. Het sprak me aan dat je vanuit een ‘helikopterview’ overzicht houdt en de verbinding legt tussen partners. Van een afstand alles overzien en zorgen dat de juiste partijen met elkaar in contact komen, past bij mij.”

Eigenschappen en ervaringen

Naast het overzicht bewaren is het essentieel om koel te blijven onder druk en knopen durven door te hakken. Dat kan Charlotte zeker, maar in de praktijk heeft ze dit (gelukkig) nog niet meegemaakt. “In de praktijk heb ik nog geen grote incidenten meegemaakt. Ik heb wel een keer meegedraaid als schaduw-ACGZ bij een grootschalige stroomuitval dit jaar nog. Dan loop ik mee met de Algemeen Commandant die dan dienst heeft. Verder simuleren we grote incidenten door middel van oefeningen, zodat we vakbekwaam blijven.” Dit betekent niet dat Charlotte weinig in actie komt. Een Algemeen Commandant Geneeskundige Zorg wordt namelijk tegelijk opgepiept met een OvD-G. Ze legt uit hoe dit zit: “Door vroegtijdig mee te kijken met de OvD-G kan ik inschatten of een situatie groter kan worden. Dit zorgt ervoor dat ik voorbereid ben en de juiste partijen heel snel ingeschakeld kunnen worden.”

Breed speelveld

Wat het werk voor haar het leukst maakt? “Het leggen van lijnen en het verbinden van partners”, zegt ze enthousiast en zonder aarzeling. “Het is een breed speelveld, van ziekenhuizen tot GGD en van verpleegtehuizen tot ambulancediensten, en ook met multipartners zoals brandweer, bevolkingszorg en politie”.

Bij de VRZ noemen we een fulltime baan een 'koude functie' en de piketfunctie een 'warme functie'. Recent is Charlotte binnen onze organisatie gewisseld naar een functie die heel goed past bij de piketfunctie ACGZ. Charlotte legt uit waarom: “Mijn ‘koude’ functie en deze piketfunctie sluiten naadloos op elkaar aan. Ik hou me namelijk dagelijks bezig met zorgcontinuïteit (zie eerdere alinea). Ik probeer actief het netwerk van zorgpartners te verbinden, bijvoorbeeld door het organiseren van thematische netwerkbijeenkomsten, het delen van nieuwe inzichten en het opstellen van het zorgrisicoprofiel. Dit is een profiel dat de grootste risico’s van Zeeland in kaart brengt, specifiek als het gaat om zorg(continuïteit). Dit biedt de zorginstellingen en de GHOR de kans om zich zo goed mogelijk voor te bereiden”.

Zorg gaat altijd door

Of het nu gaat om een grootschalige stroomuitval, een verkeersinfarct of een uitbraak van een infectieziekte: de ACGZ zorgt dat de juiste partijen elkaar weten te vinden en dat de zorg, ongeacht de omstandigheden, blijft draaien.