Brandweer Zeeland oefent in Zwitserland tunnelbrand
Waarom tunneloefeningen?
In Zeeland kennen we drie tunnels: de Vlaketunnel, de Sluiskiltunnel en de langste toltunnel van Nederland: de Westerscheldetunnel. Die laatste is ruim 6,6 kilometer lang. Als daar brand ontstaat dan is dat een uitdaging. Tunnelbrandbestrijding is een complex specialisme en verschilt zeer van reguliere gebouwbrandbestrijding. In een wegtunnel gedragen brand, rook en andere incidenten zich anders dan in de open lucht. Dit brengt specifieke risico’s met zich mee.
Daarnaast is de bereikbaarheid van een tunnel altijd een aandachtspunt. Dit vraagt om een goed doordachte en strak georganiseerde aanpak.
Om die reden wordt gewerkt met een specifieke tunnelprocedure. Hierin staan alle afspraken over hoe er moet worden opgetreden bij incidenten in tunnels. Deze aanpak is multidisciplinair, waarbij de brandweer de leiding heeft totdat de situatie veilig is. Pas daarna betreden andere hulpdiensten de tunnel.
In Zwitserland
Om goed voorbereid te zijn op grote en complexe incidenten, is realistisch oefenen essentieel. In de regio zelf is dit echter niet mogelijk, waardoor wordt uitgeweken naar gespecialiseerde oefenlocaties.
De trainingen vinden plaats bij de International Fire Academy (IFA) in Balsthal, Zwitserland. Hier is een tunnelbuis van 250 meter nagebouwd waarin realistische scenario’s worden geoefend.
Tijdens deze oefeningen ligt de nadruk op:
- het bestrijden van branden;
- het zoeken naar en redden van slachtoffers;
- inzicht in de risico’s en effecten van brand in tunnels.
In de tunnel staan verschillende voertuigen opgesteld, zoals bussen, vrachtauto’s en personenauto’s. Sommige voertuigen kunnen daadwerkelijk in brand worden gestoken, wat zorgt voor een zeer realistische trainingssituatie.
Een keer per jaar met deze brandweerposten
Realistische tunneltrainingen vinden doorgaans één keer per jaar plaats. De nadruk ligt hierbij op de bevelvoerders, die verantwoordelijk zijn voor de aansturing tijdens incidenten. Ter ondersteuning nemen ook (nieuwe) manschappen deel aan de oefeningen. De trainingen worden georganiseerd en gegeven door een eigen poule van tunnelinstructeurs. Zij verzorgen de lessen en begeleiden de deelnemers tijdens de oefenscenario’s.
Deze Zeeuwse brandweerposten doen mee
Deelnemers komen voornamelijk uit brandweerposten in Zeeland, specifiek uit gebieden rondom belangrijke tunnels.
Het gaat om de posten:
- Zuidlandstraat (Terneuzen);
- dagdienst Koegors;
- Sluiskil;
- Mauritsfort (Zeeuws-Vlaanderen);
- Borssele;
- Ovezande;
- Nieuwdorp (Bevelanden).
Er nemen geen externe hulpdiensten deel aan de oefeningen. Alleen de aansturing van de tunneltraining wordt begeleid door Zwitserse specialisten.
Scenario's en traditie
De scenario’s zijn gebaseerd op maatgevende incidenten: situaties die representatief zijn voor de zwaarste en meest complexe gevallen die zich in een tunnel kunnen voordoen. Denk hierbij aan:
- voertuigbranden (personenauto’s, vrachtwagens, bussen);
- rookontwikkeling in afgesloten ruimtes;
- vermiste of ingesloten slachtoffers;
- beperkte zicht- en vluchtmogelijkheden.
Door deze scenario’s realistisch na te bootsen, krijgen deelnemers een goed beeld van de uitdagingen en gevaren van tunnelincidenten.
Sinds opening Westerscheldetunnel
De tunneltrainingen hebben een lange geschiedenis. Sinds de opening van de Westerscheldetunnel begin jaren 2000 wordt er al specifiek geoefend op tunnelincidenten.
In de beginjaren vonden deze trainingen plaats in Sargans, Zwitserland. Sinds 2014 tot en met 2025 wordt gebruikgemaakt van de faciliteiten van de International Fire Academy in Balsthal.
