Officier van Dienst Brandweer in actie

Maak kennis met Eric Lems. Sinds 1992 is hij al werkzaam bij de brandweer, toen als vrijwilliger.

 “Vanaf 2001 ben ik beroeps geworden en draag ik fulltime bij aan de brandweerzorg. Toen als instructeur en later op het thema maritieme veiligheid.” 
Nu is hij in zijn dagelijkse functie piketcoördinator van operationele piketten bij de brandweer. “Onder ons piket vallen de Adviseur Gevaarlijke Stoffen, Hoofd Officier van Dienst Brandweer, Officier van Dienst Brandweer en de functionarissen in het Actiecentrum Brandweer. Als piket coördinator zorg je ervoor dat de piketgebieden gevuld zijn en blijven, dat in nauw overleg met Vakbekwaamheid centraal de juiste opleidingen en trainingen worden gevolgd en dat de aandachtspunten komende van de functionarissen opgevolgd worden." Eric kent deze piketten goed, want hij is zelf Officier van Dienst Brandweer. Wij vroegen hem naar deze functie. 

Ambitie 
“De piketfunctie Officier van Dienst Brandweer sluit naadloos aan bij mijn ‘koude functie’. Doordat ik zelf een piketfunctie heb, ken ik het veld erg goed. En weet ik wat ik zelf, maar vooral mijn collega’s nodig hebben,” vertelt Eric. “Ik ben deze functie gaan doen op basis van mijn eigen ontwikkeling. Door mijn ambitie wilde ik steeds verder groeien.” 

Ervaring 
Voor de functie OvD-B is het van belang dat je de nodige ervaring hebt in het werkveld als bevelvoerder. De opleiding duurt een schooljaar. Eric legt uit hoe dit eruitziet: “Voor je opleiding krijg je een assessment. Hierin is werken onder tijdsdruk belangrijk, maar bijvoorbeeld ook gestructureerd werken in crisissituaties. Dit krijg je voor een groot deel al mee als bevelvoerder.” De opleiding kent twee examens: een mono-examen, oftewel alleen vanuit de brandweer, en een multi-examen, en dus met diverse kolommen. Tijdens de examens ben je OvD-B in levensechte scenario’s. Eric: “Je bent zelf de enige ‘afstudeerder’. De rest heeft al een functie tijdens een crisis en is al ervaren. Dit maakt het realistisch. Tot aan het eerste CoPI focus je op zaken zoals brandbestrijding, hulpverlening en afstemming met collega’s. Vervolgens draag je alles over aan de Leider CoPI en hoor je of je geslaagd bent.” 

Kernkwaliteiten 
Maar wat maakt nou iemand een goeie OvD-B? Daarbij helpt de eerdergenoemde ervaring enorm natuurlijk. Ook is HBO-werk- en denkniveau van belang. Eric vertelt ons wat nou kernkwaliteiten zijn van een OvD-B: “De schakeling tussen leidinggevenden is een belangrijk punt. Daarbij is het van belang dat je zowel directief hiërarchisch bent als meewerkend. Wanneer je welke stijl moet hanteren, is een belangrijke kwaliteit. Natuurlijk kijkt een Officier van Dienst vanuit brandweeroogpunt, maar een incident bestrijd je niet alleen. Inschatten waar onze verantwoordelijkheid ligt en wanneer je de partners nodig hebt, is de basis voor een goeie OvD-B.” 

Bliek 
Recent mocht Eric in de praktijk aan de bak bij een grote brand in Middelburg bij Bliek. Een grote en verschrikkelijke brand die vrij snel ontwikkelde. Eric legt uit wat er gebeurt nadat hij gealarmeerd werd: “Vanaf het kladblok lees ik mee en via de portofoon luister ik mee. Afhankelijk van de status stap ik wel of niet in de auto. Tijdens het luisteren gaat je denkproces al aan.” Officieren maken dan gebruik van een kenmerkenschema. Daarbij stellen ze zichzelf diverse vragen zoals: wat zijn de gebouwkenmerken? In welke omgeving staat het? Wat voor mensen zijn aanwezig? Zo vallen alle puzzelstukjes samen om op te acteren. “Er zit een groot verschil in een verzorgingshuis vol met ouderen midden in een stad en een bedrijf aan de buitenrand van een stad,” voegt Eric toe.  

Vanaf het moment dat de bevelvoerder middelbrand maakte, begon hij met rijden. “Op basis van de feiten kon dit weleens een grote brand worden. Dit bleek ook zo. Zodra ik aankwam, begon ik meteen met feiten analyseren, beslissingen communiceren en monitoren.” Tot de OvD ter plaatse is, blijft de bevelvoerder in de lead. Samen bespreken ze dan de knelpunten, de situatie en wat ingezet is of wordt. Eric: “Vervolgens was het aan mij om te beslissen of ik verder ga op het plan van de bevelvoerder of dit aanpas. We gaan er vaak vanuit dat het plan van de bevelvoerder goed is, maar soms heb je onderweg dingen gezien en gehoord waardoor het net een beetje aangepast moet worden.” 

Extra hersenen 
Gelukkig hoef je het nooit alleen te doen als OvD-B. Je hebt, zeker bij een grote brand als deze, altijd een extra OvD-B als vangnet. “Je krijgt dan een extra stel hersenen die meeloopt en meedenkt,” legt Eric uit. En uiteindelijk zijn hij en zijn collega afgelost vanwege de duur van de brand. 

Geen dag hetzelfde 
Het klinkt best uitdagend, deze functie, maar dat maakt het misschien juist ook leuk en divers. Dat beaamt Lems direct. “Het leukst is de uitdaging. Je weet nooit wat de dag te wachten staat. De ene dag is het een klein incident en de volgende kan weer groot zijn zoals bij Bliek. En het hoeft ook niet altijd brand te zijn, maar zijn we er voor geruststelling.” 

Onze regio is op dit moment op zoek naar een Hoofd Officier van Dienst Brandweer voor het gebied Zeeuws Vlaanderen! Een mooie uitdaging in een diverse en uitdagende omgeving. Ervaring als Officier is dan natuurlijk nodig. Nieuwsgierig? Lees de vacature op onze website: www.veiligheidsregiozeeland.nl/hovd