Specialist Vakbekwaamheid

Innovatief leren in de crisisorganisatie

Binnen de Veiligheidsregio Zeeland speelt vakbekwaamheid een grote rol. Mara Oele is  Specialist Vakbekwaamheid en houdt zich dagelijks bezig met het optimaliseren van opleidingsprogramma’s binnen de crisisorganisatie. Ze vertelt hoe haar werk zich richt op het ontwikkelen van leeroplossingen die aansluiten op een snel veranderende wereld.

Wij stellen jaarlijks het opleidingsprogramma op en kijken daarbij steeds naar wat de crisisorganisatie nodig heeft,” zegt ze. “Dit jaar ben ik veel bezig geweest met innovatieve leeroplossingen zoals serious gaming, Virtual Reality en escape rooms. We krijgen gelukkig de ruimte om te testen of zo’n leervorm daadwerkelijk past en bijdraagt aan het behalen van leerdoelen.”

Hoewel ze innovatie omarmt, blijft de basis overeind. Fysiek oefenen blijft essentieel. “De nieuwe leervormen zijn vooral ondersteunend. Ze helpen om bv beeldvorming te beoefenen en soms efficiënter te kunnen trainen en oefenen, maar ze vervangen het realistisch oefenen nooit", voegt Mara toe.

“Fysiek oefenen blijft belangrijk, maar we zoeken steeds meer naar verrijkende leervormen”

Crisis in een Serious Game

Dat leren op verschillende manieren kan, blijkt uit een project dat ontstond via het zorgnetwerk. Verschillende zorginstellingen vroegen of de crisisorganisatie wilde meedenken over hun oefenplannen. Zo werd een serious game ingezet om het crisisbeleidsteam te trainen in de BOB-structuur. Deze structuur staat voor Beeld- Oordeel en Besluitvorming en wordt gebruikt tijdens crises om onder tijdsdruk tot goede afgewogen besluiten te komen.

“Het Gors wilde graag met ons testen hoe dit spel zou werken,” legt Mara uit. Het Gors is een zorginstelling gericht op mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking. “Het werd uiteindelijk een heel leerzame ochtend. Het team was enthousiast, wij hebben het spel wat aangepast en inmiddels kunnen we deze leervorm aanbieden aan het hele zorgnetwerk.”

Een functie die precies past

Dat ze in deze functie terechtkwam, was voor Mara nauwelijks een verrassing. “Toen ik eind vorig jaar afrondde bij de GGD en deze mogelijkheid langskwam, wist ik meteen: dit ga ik doen. Ik vind de hele hulpverleningswereld enorm interessant. Dat ik nu ook in het specialisme crisisbeheersing kan werken, maakt het voor mij extra leerzaam.”

Samenwerking met brandweer vakbekwaamheid

Wat velen niet weten, is dat crisisbeheersing en brandweer op vakbekwaamheidsterrein nauw proberen samen te werken. Zo ontwikkelde collega Nick Wagenaar een XVR-scenario voor OvD-G’s.

“Dat scenario is in een pilot getest en wordt aan alle OvD-G's aangeboden,” vertelt Mara. “Je merkt dat deze leervorm als heel verfrissend wordt ontvangen. Mensen worden er echt enthousiast van, en zo kijken we verder hoe we dit multi-disciplinair binnen crisisbeheersing kunnen inzetten.”

Andere manieren van oefenen

De wereld van oefenen verandert. Niet door fysieke inzet te vervangen, maar door de oefenervaring te verdiepen. Virtual Reality biedt bijvoorbeeld een uitkomst om bij de start van een oefening een realistisch beeld te krijgen. Je kunt chaos, druk of stress heel goed nabootsen,” legt Mara uit. “En als je samen een spel speelt, zie je juist weer heel sterk wat de gevolgen zijn van keuzes die je individueel of als team maakt. Zo bereiken we op verschillende manieren de leerdoelen.”

En dat de toekomst genoeg nieuwe uitdagingen brengt, ziet Mara alleen maar als positief. “Ik hoop dat er veel verrassingen op mijn pad komen. We gaan verder onderzoeken welke rol VR kan spelen in onze opleidingskalender. En we hebben binnen de VRZ een prachtige studio waarin we webinars, podcasts en briefings kunnen opnemen. Waarom zouden we die niet benutten? Het biedt ons een hele nieuwe manier van lesmateriaal aanbieden.”

Van leervraag naar leeractiviteit

Een belangrijk, maar soms onzichtbaar onderdeel van haar werk, is het vertalen van een leervraag naar een concrete leeractiviteit. Dat begint met scherp formuleren. “Met ‘doe maar iets met BOB kunnen we niet zoveel,” zegt Mara lachend. “Het scherp stellen van de leervraag is eigenlijk de belangrijkste stap. Wist je dat 80% van de leervragen geen echte leervragen zijn, maar andere organisatie uitdagingen? Dat betekent dat een oefening of training lang niet altijd de oplossing is.”

Pas wanneer de leervraag helder is, kijkt het team naar de doelgroep, de juiste werkvorm en eventuele externe partners. Vervolgens begint het bouwen van de activiteit. “Ik probeer altijd een interactieve setting te creëren. Mensen leren nu eenmaal graag door met verschillende leervormen bezig te zijn.”

Binnen vakbekwaamheid gaat het trouwens niet alleen om oefenen, maar ook om leren van wat er gebeurt. Testen, Evalueren en Leren, oftewel TEL, speelt daarin een grote rol. Daar gaan Mara en haar collega’s zich dit jaar meer op richten. “Voor mij maakt TEL de leercirkel rond,” legt Mara uit. “Met de komst van collega's Lars Vermeulen en Wendy eind 2025 gaan we kijken hoe we dit voor het vakgebied crisisbeheersing beter kunnen inrichten.”

Charlotte is Algemeen Commandant Geneeskundige Zorg

Maak kennis met een Algemeen Commandant Geneeskundige Zorg

Een Algemeen Commandant Geneeskundige Zorg (ACGZ) is een piketfunctie die dankzij Mara oefent en traint. Maar wat doet een ACGZ eigenlijk? Dat vertelt Charlotte je.